ಹಾಸನ, ಅ.26 www.bengaluruwire.com: ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಹಾಗೂ ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಿಲ್ಪ ಸೌಂದರ್ಯ ಕೇವಲ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೂ ನಿಬ್ಬೆರಗಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋವೊಂದು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.
1. ಸೋಪ್‌ಸ್ಟೋನ್ (ಬಳಪದ ಕಲ್ಲು) ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ: ಹೊಯ್ಸಳರು ತಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ‘ಕ್ಲೋರಿಟಿಕ್ ಶಿಸ್ಟ್’ (Chloritic Schist) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೃದುವಾದ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಕಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಗಣಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದಾಗ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾತಾವರಣದ ಬಿಸಿಲು ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಂತೆಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಠಿಣ ಶಿಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವ ಅದ್ಭುತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
2. ಲೇತ್ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿದಂತಹ ಕಂಬಗಳು (Lathe-Turned Pillars): ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಹೊಳಪುಳ್ಳ ದುಂಡಗಿನ ಕಂಬಗಳು ಇಂದಿನ ಲೇತ್ ಮೆಷಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡೆದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಸಣ್ಣ ಉಬ್ಬು-ತಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪಾಲಿಶ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಕೈಬೆರಳಿನ ಉಳಿ-ಸುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲೇ ಕಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಕಡೆಯುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Mechanical lathe turning) ಅಥವಾ ಚಕ್ರ ಆಧಾರಿತ ತಿರುಗಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಕಂಬಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
3. ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ತಳಹದಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು-ನೆರಳಿನ ಗಣಿತ (Stellate Plan): ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಹಾಗೂ ಜಗತಿಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿವೆ (Stellate Plan). ಚೌಕಾಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಗಣಿತವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಗೋಡೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಜಾಗ ಸಿಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ದಿನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ನೆರಳು-ಬೆಳಕಿನ ನಾಟಕೀಯ ಆಯಾಮ ಮೂಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಕಲೆ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ರೇಖಾಗಣಿತ ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮ್ಮಿಲನವೇ ಹೊಯ್ಸಳರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
Join our WhatsApp Channel
