Science News | ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂಗೆ 'ಕಾಸ್ಪಾರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಈ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ

ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್/ಬೆಂಗಳೂರು, ಆ.04 www.bengaluruwire.com: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್’ (IIA) ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರಿಗೆ 2026ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಕಾಸ್ಪಾರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಪದಕ’ (COSPAR Vikram Sarabhai Medal) ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ಇಟಲಿಯ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 46ನೇ ಕಾಸ್ಪಾರ್ (COSPAR) ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿ (COSPAR) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?:

”ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಅತೀವ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ (ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ), ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಸ್ಯಾಟ್ (AstroSat), ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನಾನು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಸಂದ ಗೌರವ ಇದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಸಾಧನೆ:

1996ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದ ಅವರು, 2019ರಲ್ಲಿ IIA ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದರು. ಒಂಟಿ ಮತ್ತು ಅವಳಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ (Physics of single and binary stars), ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳು, ಹತ್ತಿರದ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಲ್ಟ್ರಾವೈಲೆಟ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಲ್ಟಿ-ವೇವ್‌ಲೆಂಗ್ತ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಾದ ‘ಆಸ್ಟ್ರೋಸ್ಯಾಟ್’ (AstroSat) ಮೇಲಿದ್ದ ‘ಯುವಿಐಟಿ’ (UVIT) ಉಪಕರಣದ ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಶನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಇವರು ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ‘ವಿಸ್‌ಸ್ಟ್’ (VISSST) ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್ ಮಿಷನ್ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಹಾನ್ಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೈ ರಿಸರ್ವ್’ (HDSR) ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಟೂರಿಸಂ (Astro-tourism) ಉತ್ತೇಜನದಲ್ಲೂ ಅವರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿದೆ.

ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ:

1990ರಿಂದ ಕಾಸ್ಪಾರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರೊ. ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ (1996), ಪ್ರೊ. ಗುರ್ಬಕ್ಸ್ ಸಿಂಗ್ ಲಖಿನಾ (2014) ಮತ್ತು ಪ್ರೊ. ಅನಿಲ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ (2024) ಅವರ ಬಳಿಕ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪ್ರೊ. ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ‘ವಿಜ್ಞಾನ ಶ್ರೀ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಒಲಿದಿತ್ತು.