ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪ ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ. 2026ರ ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 5ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ಗೆ ಕೇವಲ ₹3 ರಿಂದ ₹5 ರಂತೆ ಸಿಗುವ ವಿದ್ಯುತ್, ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ₹8 ರಿಂದ ₹9 ದಾಟುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವಿದ್ಯಮಾನ. “ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಅಗ್ಗ – ಮೀಟರ್ನಲ್ಲಿ ತುಟ್ಟಿ” ಎಂಬ ವಿರೋಧಾಭಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ (T&D) ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲದ ಮಿತಿಗಳು.
ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಗಿಜಾಲ: 18,800 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ದಾಟಿದ ಬೇಡಿಕೆ
ಈ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಸುಮಾರು 18,800 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ದಾಟಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಜಲಾಶಯಗಳು ಜುಲೈ 2026ರವರೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್ ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಯಚೂರು, ಯರಮರಸ್ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಿತರಣಾ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಬಿಲ್ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು?:
ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:
ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ನಷ್ಟ (T&D Loss): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎ.ಟಿ ಮತ್ತು ಸಿ (AT&C) ನಷ್ಟವು ಸುಮಾರು ಶೇ. 11-12ರಷ್ಟಿದೆ. ಅಂದರೆ, 100 ಯೂನಿಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ಕೇವಲ 88-89 ಯೂನಿಟ್ ಮಾತ್ರ. ಉಳಿದ 12 ಯೂನಿಟ್ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ವೆಚ್ಚ: ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಲೈನ್ಗಳು, ಸಬ್ಸ್ಟೇಷನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊರೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ದಟ್ಟಣೆ: ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದಾದ ಫೀಡರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಗಳು ಅಧಿಕ ಹೊರೆ ತಡೆಯಲಾರದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ (Resistive Loss).
ಪರಿಹಾರವೇನು? ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಿಡ್ಗಳ ಮ್ಯಾಜಿಕ್:
ದೂರದ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ತರುವ ಬದಲು, ಎಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ಇದನ್ನೇ ‘ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಶೂನ್ಯ: ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುವ ದೂರ ಕಡಿಮೆಯಾದಷ್ಟೂ ಪ್ರಸರಣ ನಷ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಿಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ ನಷ್ಟವೂ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ: ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಗ್ರಿಡ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ದೋಷವಾದರೆ ಇಡೀ ಏರಿಯಾ ಕತ್ತಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್ಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಧ್ಯ.
ಸೌರಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಅನಂತ’ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ‘ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸೌರ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ’ (KUSUM-C model) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 3,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನ ಅಗ್ಗದ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವಿಷ್ಯ: ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವಿಜಯನಗರ, ಜೆ.ಪಿ. ನಗರ ಅಥವಾ ವೈಟ್ಫೀಲ್ಡ್ನಂತಹ ದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಸೌರ ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರೆ, ಲಿಫ್ಟ್, ಬೀದಿ ದೀಪ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪಂಪ್ಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ (BESS) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗ್ರಿಡ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕೇವಲ ಬೃಹತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ‘ಮೈಕ್ರೋ-ಗ್ರಿಡ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಿದೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆ ಮನೆಗೂ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯ.
