ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನ, ರಂಗಭೂಮಿ ಸವ್ಯಸಾಚಿ: ಐಆರ್‌ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಯರಾಮ್ ರಾಯಪುರ ಎಂಬ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ಬರಹ: ಶ್ಯಾಮ್.ಎಸ್

ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಎರಡೂ ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ರುವಗಳು. ಆದರೆ, ಇವೆರಡನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಯರಾಮ್ ರಾಯಪುರ (ಐ.ಆರ್.ಎಸ್). ಸದ್ಯ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ (ವಿಜಯವಾಡ) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಇವರು, ಇಲಾಖೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ.

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ‘ಖಡಕ್’ ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನ:

1992ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಸ್ವ ಸೇವೆ (IRS) ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಜಯರಾಮ್ ರಾಯಪುರ ಅವರು, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಮುಂಬಯಿ ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನೈನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಧಾನ ಆಯುಕ್ತರವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೆಂದರೆ ತೆರಿಗೆಗಳ್ಳರ ಹೆಡೆಮುರಿಕಟ್ಟಿರುವುದು. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಐಟಿ (ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಕಂಪನಿಗಳ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೊತ್ತದ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ ಜಾಲವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಅಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹10,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಆದಾಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಈ ದಿಟ್ಟ ನಡೆ ಇಡೀ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತಂದಿದೆ.

ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಯರಾಮ್ ರಾಯಪುರ ನಡೆ:

ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯೋಜನೆ ಮೇರೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ (BBMP) ಹಣಕಾಸು ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಇವರು ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಮಂಡಳಿಯ ಸಿಇಓ ಆಗಿಯೂ ಇವರ ಸೇವೆ ಸ್ಮರಣೀಯ.

ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ವಿಶೇಷ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ 2023-24ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರ.

ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಡನಾಟ

ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಯಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಜಯರಾಮ್ ಅವರು, ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ‘ನೆಳಲು ಬೆಳಕು’ ರಂಗತಂಡದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಇವರ ರಂಗಯಾತ್ರೆ ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗಶಾಲೆಯವರೆಗೆ (NSD) ತಲುಪಿದೆ.

ಸಿರಿಗೆ ಸೆರೆ: ಬೆಂಗಳೂರು ನಿರ್ಮಾತೃ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕುರಿತಾದ ಇವರ ಈ ನಾಟಕ ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿದೆ.

ವಾರಸುದಾರಾ: ಶಹಜಹಾನನ ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರಿತಾದ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು ಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂ.ಎಸ್. ಸತ್ಯು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ದತ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.

ಚಾವುಂಡರಾಯ: ಗಂಗರಸರ ಇತಿಹಾಸ ಸಾರುವ ಈ ನಾಟಕವು 2024ರ ದೆಹಲಿಯ ‘ಭಾರತೀಯ ರಂಗ ಮಹೋತ್ಸವ’ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡು, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಮಂಚ್ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ.

ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಇವರಿಗೆ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಸಾಹಿತ್ಯಶ್ರೀ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ‘ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಹಾಗೂ ಮಂಡ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ‘ಎಂ.ಎಲ್. ಶ್ರೀಕಂಠೇಶಗೌಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಕೂಡ ಇವರ ಮುಡಿಗೇರಿದೆ.

ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ‘ಉದ್ಯಮಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ-2026’:

ಬರವಣಿಗೆ, ಆಡಳಿತ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ‘ಫರ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಲ್’ (First Circle) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಉದ್ಯಮಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ-2026’ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಮಾಜಮುಖ’ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ, ‘ಯತ್ನ’ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಮೂಡಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಖಡಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿಯೂ ಜಯರಾಮ್ ರಾಯಪುರ ಅವರು ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆ.