ಸೋಲಾರ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರ: 2029ರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮ, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ

ನವದೆಹಲಿ, ಜ.06 www.bengaluruwire.com : ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಇಂಧನದ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಲಿರುವ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋಲಾರ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (Solar Waste) ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.

2029ರಿಂದ ಸೋಲಾರ್ ಫೋಟೋವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ (PV) ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ (E-waste) ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ (MNRE) ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.

ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವೇಕೆ?:

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವರ್ಗವು ಸೋಲಾರ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಾಳಿಕೆ (20-25 ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಗಾಜು, ಲೋಹ, ಪಾಲಿಮರ್) ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬೃಹತ್ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ರೂಫ್ಟಾಪ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಮನಗಂಡಿದೆ.

2029ರಿಂದ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿ:

ಮನಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ, 2029ರಿಂದ ಮಧ್ಯಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್ಗಳನ್ನು ‘ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಘಟಕ’ಕ್ಕೆ (Centralised Storage Facility) ರವಾನಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಯು ಉತ್ಪಾದಕರು, ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆದಾರರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಿದೆ.

ಮುಂಬರುವ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ:

ಭಾರತವು 2030 ಮತ್ತು 2040ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋಲಾರ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಸೋಲಾರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಟನ್ ಗಾಜು ಮತ್ತು ಲೋಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಭೂಮಿ ಸೇರುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ‘ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ಎಕಾನಮಿ’ (Circular Economy) ಅಥವಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮರುಬಳಕೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸದ್ಯ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖರೊಂದಿಗೆ MNRE ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ವಿಸ್ತೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.