ತಿರುಪತಿ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) www.bengaluruwire.com : ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಡಿಮಲ್ಲಂ ಗ್ರಾಮದ ಪರಶುರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈವ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಶಿವಲಿಂಗವು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣದಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವು ಪುರಾತತ್ವ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವವು ಇಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕಂಬದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರದೆ, ಅನಿಯಮಿತವಾದ ಅಗಲ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲಿಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜ ಯಕ್ಷನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಉಬ್ಬು-ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯ ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಕಾಲಮಾನವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2 ರಿಂದ 3ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಕುರುಹು ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ :
ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಗುಲದೊಳಗೆ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕಲ್ಲಿನ ವೇದಿಕೆ (Square Rail) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಎರಡು ಕಲ್ಲಿನ ಉಂಗುರಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2-3ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವು ಈ ಉಂಗುರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಟ್ಟಡದ ರಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಬಾರ್ಹೂತ್, ಸಾಂಚಿ ಮತ್ತು ಅಮರಾವತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವೃಕ್ಷ ಚೈತ್ಯದ (Vriksha Chaitya) ಆರಾಧನೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಶಿವಲಿಂಗದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯು ಅದರ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪುರುಷಾಂಗದ (ಊರ್ಧ್ವ ರೇಥ) ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಎರಡು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪೀಠಗಳು ಯೋನಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ಲಿಂಗದ ಮೇಲಿನ ಶಿವನ ರೂಪವು ವೈದಿಕ-ರುದ್ರನ (ಕಂದು ಬಣ್ಣ, ನಗ್ನ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪರಶು ಹಿಡಿದಿರುವ), ವಿರೂಪಾಕ್ಷನ (ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು), ಕಪರ್ದಿಯ (ತಲೆಗೆ ಸುತ್ತಿದ ಜಡೆ) ಮತ್ತು ನಟರಾಜನ (ಕುಣಿಯುವಾಗ ಅಪಸ್ಮಾರನನ್ನು ತುಳಿಯುವುದು) ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಶಿಲಾವೇದಿಕೆಯ ಮನುಷ್ಯಲಿಂಗವು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಶಾತವಾಹನರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚೋಳರವರೆಗೆ ದೇಗುಲದ ವಿಕಸನ :
ಕ್ರಿ.ಶ. 2ನೇ ಶತಮಾನ: ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಪ್ಸೈಡಲ್ (Apsidal) ಆಕಾರದ ದೇವಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಹುಶಃ ಶಾತವಾಹನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದು.
8ನೇ ಶತಮಾನ (ಪಲ್ಲವ-ಬಾಣ ಅವಧಿ): ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.
ಚೋಳರ ಕಾಲ: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ವಿಷ್ಣು, ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗೂಡುಗಳು (Niches) ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ಜೊತೆಗೆ, ಸೂರ್ಯ, ದೇವಿಯರೊಂದಿಗಿನ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ಆನಂದವಲ್ಲಿಯಂತಹ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪರಶುರಾಮರು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯದಿಂದ ಪರಶುರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 2200 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ನಿರಂತರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
Join our WhatsApp Channel
