ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪೇಪರ್ ರೂಪದ ಷೇರುಗಳಿದ್ಯಾ? ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಆಗಲ್ಲ : ಹಾಗಾದ್ರೆ ಏನು ಪರಿಹಾರ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಟಿಪ್ಸ್

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಷೇರು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಮೌಲ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಟಿವಿ, ಪೇಪರ್, ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ, ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ.

ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಕಾಗದದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಷೇರು ಖರೀದಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಎಂದರೆ ಕೊರಿಯರ್‌ಗಳು, ಸಹಿಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಕಾಯುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ನಷ್ಟ, ಹಾನಿ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಉಂಟು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಭಾರತವು 1996 ರಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇಮೇಲ್ ಹೇಗೆ ಅಂಚೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತೋ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ (UPI) ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದಂತೆ, ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗಳು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಿಸಿದವು. ಇದು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಸಿತು.

ಭೌತಿಕ ಷೇರುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ :

ನೀವು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕಾಗದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SEBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೆಬಿ ಜಾರಿಯಾದ ನಿಯಮಗಳಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಡಿಮ್ಯಾಟ್ (Dematerialised) ರೂಪದಲ್ಲೇ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಭೌತಿಕ ಷೇರುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಾರದಂತಾಗಿವೆ.

ಭೌತಿಕ ಷೇರುಗಳ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?

ಭೌತಿಕ (ಕಾಗದದ) ಷೇರುಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಡಿಮ್ಯಾಟ್ (Dematerialisation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಈ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸುಲಭ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

ಡಿಪಾಸಿಟರಿ ಪಾರ್ಟಿಸಿಪೆಂಟ್ (DP) ಅಥವಾ ಜೆರೋಧಾ (Zerodha), ಅಪ್ ಸ್ಟಾಕ್ಸ್ (Upstox), ಏಂಜಲ್ ಒನ್ (Angel One), ಗ್ರೋ (Groww), ಐಸಿಐಸಿಐ ಡೈರೆಕ್ಟ್ (ICICI Direct) ನಂತಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಬ್ರೋಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬೇಕು.

ಅಲ್ಲಿ ಡಿಮೆಟೀರಿಯಲೈಸೇಶನ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫಾರ್ಮ್ (DRF) ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಭೌತಿಕ ಷೇರು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೋಕರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಷೇರುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ರೂಪದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಖರೀದಿ/ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.

ಕಳ್ಳತನ, ನಷ್ಟ, ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಹಾನಿಯ ಭೀತಿ ಇಲ್ಲ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದಾದರೂ ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಡಿವಿಡೆಂಡ್, ಬೋನಸ್, ರೈಟ್ಸ್ ಇಶ್ಯೂ ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು:

ವಾಪಸಾತಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ (Repatriable) ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ವಾಪಸಾತಿ ರಹಿತ (Non-repatriable) ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿವೆ.

ಭೌತಿಕ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಡಿಮ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ನಿಯಮಾನುಸಾರ, ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಡಿಮ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿ, ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯಿರಿ.